هەواڵهەواڵ

سوپای ئیسرائیل و فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا پلانی سەربازیی هاوبەشیان پەسەند كرد وەك ئامادەكارییەك بۆ ئەگەری هەڵگیرسانی روبەڕوبونەوەی سەربازی دژی ئێران.

ئەفسەرێكی باڵای ئیسرائیل بە كەناڵ 13ی ئیسرائیلی راگەیاندووە، تەلئەبیب چاوەڕێی بڕیاری دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا دەكات سەبارەت بە هێرشكردنە سەر ئێران.

ئەمە لە کاتێکدایە، سەرەڕای چڕی هەوڵی نێوەندگیرەكان و دانوستانە ناڕاستەوخۆكانی نێوان واشنتۆن و تاران، هێشتا هیچ پێشكەوتنێكیان بەخۆوە نەبینیوە.

بەپێی زانیارییەكانی كەناڵەكە، كێشەی سەرەكیی دانوستانەكان چارەنوسی یۆرانیۆمی پیتێنراوەکەیە، چونکە سەرەڕای پێشنیازەكانی نێوەندگیرەكان بۆ نزیككردنەوەی بۆچونەكان، هەردوولایەنی ئەمریكی و ئێرانی سورن لەسەر هەڵوێستەكانی خۆیان.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرانی عیراق، لە كۆبوونەوەی ئەنجومەنی سەقامگیریی دارایی و بانكە حكومییەكاندا، كۆمەڵێك بڕیاری نوێی بۆ ئاسانكردنی دابینكردنی دۆلار و سەقامگیریی نرخ لە بازاڕەكاندا دەركرد.

بەپێی ڕاگەیەندراوی نووسینگەی سەرۆك وەزیران، زەیدی بانكی بازرگانیی عیراقی راسپاردووە دۆلار بە نرخی رەسمی بانكی ناوەندی كە هەزار و 520 دینارە بفرۆشێت، هەروەها داوای كردووە كارتی بازرگانان بە هەمان نرخی رەسمی و تا بڕی 100 هەزار دۆلاری مانگانە پارەدار بكرێت.

هاوكات سەرۆك وەزیران فەرمانی كردووە لە ماوەی 24 سەعاتدا  هەژماری بانكی بۆ كۆمپانیا و هاووڵاتییان بكرێتەوە، وەزارەتی دارایش ڕاسپێردراوە ئاسانكاری لە وەرگرتنی باج و گومرگ بكات و لیژنەیەكیش لە ماوەی 72 سەعاتدا پێشنیازی نوێ لەبارەی پێناسی گومرگییەوە ئامادە بكات.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، کردنەوەی گەروی هورمز بۆپ ئێران ئاسانە و شتێکی هێندە قورس نییە، بەڵام دەێت پێشوەختە ئەمریکا مەرجەکانیان قبوڵ بکات.

ئەمڕۆ شەممە، لە لێدوانێکیدا بۆ رۆژنامەنوسان، عەباس عراقچی،  وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، تا ئەمریکا دان بەهەڵەکانیدا نەنێت و بەڵێنەکانی پێشووی خۆی جێبەجێنەکات، هیچ چارەسەرێک بۆ رەوشی ئێستای گەروی هورمز نییە.

عراقچی ئاماژەی بەوەکردوە، کردنەوەی گەروی هورمز ئاسانە و هێندەش قورس نییە، ئەگەر ئەمریکا مەرجەکانی تاران جێبەجی بکات.

لەبارەی سەردانەکەی وەفدی قەتەریشەوە، وەزیرەکەی ئێران دەڵێت؛ ئەوە شتێکی هێندە سەرسوڕهێنەرنییە، ناوبژیوانانی نێوان ئێران و ئەمریکا بەردەوام دێن و دەڕۆن و لە کاتی کۆبونەوەکاندا بیرۆکە و پێشنیاز دەگەیەنن.

ناوبراو جەختیشیکردوەتەوە، هەڵوێستی ئەوان رونە، تا ئەو کاتەی داواکارییەکانی ئێران جێبەجێ نەکرێن، باس لە گەروی هورمز و کرانەوەی هیچ بایەخێکی نییە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا  بە فۆکس نیوزی راگەیاند، حەزناکات رژێمی ئێستای ئێران بگۆڕێت، ئاماژەی بەوەشکردوە حەز بە رێککەوتن دەکات لەگەڵ تاران بەڵام دەبێت دڵناییبکەنەوە، کە چەکی ئەتۆمیان نابێت.

ئەمڕۆ شەممە، لە جاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵی فۆکس نیوز، دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، ئەو زۆر حەزی بە گۆڕینی دەسەڵاتی ئێستای ئێران نییە و ئەوان مامەڵەیان لەگەڵ سێ سەرکردەی یەک لە دوای یەکی ئێران کردوە، کە ئەوەش بۆخۆی گۆڕانکارییە.

سەرۆکی ئەمریکا راشیگەیاندوە، حەز بە رێککەوتنێکی هەمیشەیی دەکات لەگەڵ ئێران، کە دڵنیای ئەوەبدات، تاران نابێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.

ناوبراو ئاماژەی بەوەشکردوە، پێیوایە سەرکردایەتی ئێستای تاران، ئاقڵانەترن، بەڵام مامەڵەکردن لەگەڵیاندا قورسە، چونکە رێککەوتنێک دەکەن و سبەینێ پەشیماندەبنەوە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

ئێران هێرشەکانی بۆ سەرکەشتییەکانی لە گەروی هورمز چڕکردوەتەوە و تەواوی هەوڵی خۆیدەدات، تا گەمارۆکان لەسەری لانەچن، رەوشی گەروی هورمز ئاسایی نابێتەوە.

کەناڵی  ئەی بی سی نیوز بڵاویکردەوە، ژمارەی ئەو هێرشە تۆمارکراوانەی لە ماوەی مانگەکانی تشرینی یەکەم و تشرینی دووەمدا کراونەتە سەر کەشتییەکان لە گەروی هورمز و ئاوەکانی دەوروبەری، گەیشتووەتە بەرزترین ئاست لەو کاتەوەی جەنگی نێوان ئەمریکا، ئیسرائیل و ئێران دەستی پێکردووە.

بەپێی ئامارەکانی ناوەندی ئۆپەراسیۆنە بازرگانییە دەریاییەکانی بەریتانیا، تەنیا لە مانگی تشرینی یەکەمدا 31 هێرش و تاوەکو 18ی تشرینی دووەمیش 19 هێرشی تر لە گەروی هورمز و ناوچەکانی دەوروبەری تۆمار کراون؛ ئەمەش لە کاتێکدایە کە لە ماوەی نێوان مانگەکانی ئادار تا ئەیلوول، بە کۆی گشتی تەنیا 53 روداو تۆمار کرابوون.

ڕاپۆرتەکە لە زاری شارەزایانەوە ئاماژەی بەوە کردووە، کە زیادبوونی ئەم هێرشانە بە ئامانجی سەختترکردن و بەرزکردنەوەی تێچووی هەوڵەکانی ئەمریکایە بۆ پاراستنی رەوتی هەناردەکردنی نەوت لە گەروی هورمزەوە.

 بە بڕوای ئەو شارەزایانە، ئێران دەیەوێت ئەوە بسەلمێنێت کە تا ئەو کاتەی گەمارۆی دەریایی لەسەر ئێران بەردەوام بێت، هەناردەکردنی ئاسایی نەوت لە ناوچەکەدا مەحاڵە.

لە کۆتایی راپۆرتەکەدا ئەوەش خراوەتەڕوو، ئێران سەرەڕای بەئامانجگرتنی ئەو کەشتییانەی بە گەروی هورمزدا تێپەڕدەبن، هێرشی کردووەتە سەر ژمارەیەک نەوتهەڵگریش کە لە کەنداوی فارسدا وەستاون، ئەمەش نیگەرانییەکی زۆری لەبارەی ئاسایشی کەشتیوانی و ژێرخانی وزە لە ناوچەکەدا لێکەوتوەتەوە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

سەرۆك وەزیرانی عیراق پارێزگارەكانی راسپاردووە بۆ دەستنیشانكردنی زیادەڕەویەكانی سەر هێڵی بۆرییە نەوتییەكان و پاراستنی بۆرییەكانیشی خستووەتە ئەستۆیان.

حەیدەر عەبودی وتەبێژی حكومەتی عیراق رایگەیاند، عەلی زەیدی سەرۆكی وەزیران و فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكان، سەرجەم پارێزگارەكانی عیراقی راسپاردووە بۆ دیاریكردنی هەموو ئەو زیادەڕەوییانەی لەسەر بۆرییەكانی نەوت لە ناوچەكانی نیشتەجێبوون و دروستكردنی خانووش لە نزیكیان قەدەغە بكرێت.

وتیشی، پاراستنی هێڵی بۆرییەكانی نەوت لە ئەستۆی حكومەتدایە و ئەوەش تەنها لە جوگرافیایەكی دیاریكراودا قەتیس نابێت، بەڵكو هەموو ناوچەكان دەگرێتەوە.

وتەبێژی حكومەتی عیراق راشیگەیاند، دەزگا ئەمنییەكان راسپێردراون بۆ بەدواداچوونی هەموو گومانەكانی پەیوەست بە قاچاخچێتیی نەوت بۆئەوەی زانیاری ورد كۆبكەنەوە.

عەبودی دەشڵێت، ئەو كەسایەتییانەی لە قاچاخچێتیی نەوتدا تێوەگلاون دەستگیر دەكرێن و ئەو دۆسێیەش رەوانەی دادگا كراوە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

جێگیركردنی سوپا و پۆلیسی وزە لە ناوچەی جورف سەخر كۆتایی هاتووە و تەنها سەنتەری ناحیەكەش ناگرێتەوە، بەڵكو دەوروبەری ناحیەكە و ناوچە بیابانەكانیش دەگرێتەوە.


سەباح نوعمان وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی عیراق رایگەیاند، پۆلیسی وزە بە تەواوی بڵاوەی پێكراوە و بۆرییە نەوتییەكان لە جورف سەخر دەپارێزن و بەشێكی زۆری پۆلیسی فیدراڵی و بەشێكی كەمی حەشدی شەعبیش لە ناحیەكەدا جێگیركراون.


دەشڵێت، بەپێی پلانێكی نوێ بڵاوەپێكردنی هێزە ئەمنییەكان تەنها سەنتەری جورف سەخر ناگرێتەوە، بەڵكو دەوروبەری و ناوچە بیابانییەكان و ئەو ناوچانەشی فەرامۆشكراون دەگرێتەوە بۆئەوەی تەواوی ناوچەكە كۆنترۆڵ بكرێت.


حامید حسێنی فەرماندەی پۆلیسی وزەی عیراقیش رایگەیاند، درێژیی بۆریە نەوتییەی پۆلیسی وزە ئەركی پاراستنی لەئەستۆ دەگرێت 100 كیلۆمەترە، كە 95 كیلۆمەتری پارێزراوە و پێنج كیلۆمەترەكەی تریش دەكەوێتە ناوچەی جورف سەخر.


دەشڵێت، لە چوارچێوەی ئەركەكەدا هێزەكانیان 12 خاڵی ئەمنییان دروستكردووە، بە جۆرێكە بۆ هەر 500 مەترێك خاڵێكی چاودێرییان داناوە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

لە وێستگەی كارەبای هاریسە لە پارێزگای بەسرە ئاگركەوتەوە و وەزارەتی تەندروستیش دەڵێت، بەهۆی روداوەكەوە دوو كەس گیانیان لەدەستداوە و 47ی تریش برینداربوون.

شانەی راگەیاندنی ئەمنی عیراق بڵاویكردەوە، روداوێكی گەورەی ئاگركەوتنەوە لە وێستگەی كارەبای قەزای هاریسە لە پارێزگای بەسرە رویداوە و هەر زوو توانراوە لەلایەن تیمەكانی بەرگری شارستانییەوە كۆنترۆڵ بكرێت، دواتریش لێكۆڵینەوە لە روداوەكە دەستپێكردووە، بەڵام تائێستا هۆكاری ئاگركەوتنەوەكە و قەبارەی زیانەكانی روداوەكە بە تەواوی نەزانراوە.

سەیف بەدر وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی عیراقیش رایگەیاند، بەهۆی روداوەكەوە دوو كەس گیانیان لەدەستداوە و 46 كەسی تریش برینداربوون.

نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆك وەزیرانی عیراقیش رایگەیاندووە، عەلی زەیدی سەرۆك وەزیران فەرمانیكردووە بە لێكۆڵینەوەی بەپەلە لە روداوەكە و دەستنیشانكردنی هۆكارەكەی، وەزارەتی تەندروستی و ئەنجومەنی پارێزگای بەسرەشی راسپاردووە هەموو پێداویستییەك بۆ بریندارەكان دابین بكەن.



بەردەوامبە لە خوێندنەوە

لەسەر داوای پارتی دیموکراتی کوردستان، مەکتەبی سیاسیی یەکێتی و پارتی لە هەولێر کۆدەبنەوە.

رامان مستەفا، پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، دوای چەند جارێک داواکاری بۆ کۆبوونەوە لەلایەن پارتی دیموکراتی کوردستانەوە، ئەمڕۆ کۆبوونەوە بەڕێوەدەچێت.

پەیامنێری کوردسات نیوز وتیشی، "هەڵوێستی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان روونە، هەروەها یەکێک لە تەوەرەکانی کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆ راستکردنەوەی رێڕەوی حکومڕانییە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

قوباد تاڵەبانی، لە رۆژی شەهیدی یەکێتیدا پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە، "رێبازی شەهیدان رێبازی ئەبەدی و هەمیشەیی ئێمەیە کە لە یەک رستەدا بریتییە لە پاراستنی خاکی کوردستان و بەرگرییکردنە لە ماف و کەرامەت و ئازادیی خەڵک و خۆتەرخانکردنی راستگۆیانە بۆ خزمەتکردنی هاوڵاتییانی کوردستان".

دەقی پەیامەکە

ئەمڕۆ رۆژی نوێکردنەوەی بەڵێن و پەیمانە لەگەڵ شەهیدە سەربەرزەکانمان و رێبازە پیرۆزەکەیان. رێبازی شەهیدان رێبازی ئەبەدی و هەمیشەیی ئێمەیە کە لە یەک رستەدا بریتییە لە پاراستنی خاکی کوردستان و بەرگرییکردنە لە ماف و کەرامەت و ئازادیی خەڵک و خۆتەرخانکردنی راستگۆیانە بۆ خزمەتکردنی هاوڵاتییانی کوردستان.

هەروەها ئەمڕۆ رۆژی رێزگرتنە لە خانەوادە و کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان. ئەرکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە کە وەک حیزبی شەهیدان زۆر زیاتر لە جاران خزمەتیان بکات. ئەگەر پێشتر لێرە و لەوێ خەمساردی و کەموکوڕییەک هەبووبێت، رێگە بە دووبارەبوونەوەی نەدات.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لە رۆژی شەهیدی یەکێتیدا پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە، "بستێک لە خاکی کوردستان و هیچ شاخ و دەشتێک نییە رۆڵەکانی یەکێتی قوربانییان بۆ نەدابێت".

دەقی پەیامەکە

ئەمڕۆ بە شانازی و سەربەرزییەکی زۆرەوە یادی رۆژی شەهیدانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەکەینەوە و لەبەردەم کێلی بەرزی نەمریاندا، وەفاداری و پابەندبوونمان بە رێبازەکەیانەوە دووپات دەکەینەوە.

بستێک لە خاکی کوردستان و هیچ شاخ و دەشتێک نییە رۆڵەکانی یەکێتی قوربانییان بۆ نەدابێت. یەکێتی هێزێکە کە لە سەختترین رۆژگارەکاندا لە ناو کوردستاندا مەشخەڵی خەباتی بە هەڵکراوی هێشتەوە و لە سەنگەری بەرگری و فیداکاریدا مایەوە.

لەبەردەم گەورەیی شەهیدانمان و کەسوکارە سەربەرزەکانیاندا بەڵێن دەدەین، چۆن دوێنێ بە خوێن بەرگریمان کرد، ئەمڕۆش بە خەبات بۆ دادپەروەری، ژیانێکی شایستە و بنیادنانی داهاتوویەکی گەشتر خزمەتی گەلەکەمان دەکەین.

بافڵ جەلال تاڵەبانی

سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

وەزیری دەرەوەی ئێران بە پێویستی دەزانێت، كۆتایی بەو گەمارۆیە بهێنرێت كە ئەمریكا بەسەر بەندەرەكانی وڵاتەكەیدا سەپاندوویەتی.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا لە تاران رایگەیاند، هەموو هەوڵەكانیان بۆ چارەسەركردنی هەردوو دۆسێی هەناردەكردنی نەوت و دانوستانەكان چڕ دەكەنەوە.

وتیشی، بۆ دەستپێكردنەوەی هەناردەكردنی نەوت، پێویستە ئەو گەمارۆ دەریاییە بشكێنرێت كە ئەمریكا بەسەر بەندەرە ئاوییەكانی ئێراندا سەپاندوویەتی.

وەزیری دەرەوەی ئێران لە پۆستێكیشدا لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتیی ئێكس باسی لەوە كرد، یەحیئێل لایتەر، باڵیۆزی ئیسرائیل لە واشنتۆن، رۆڵی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی ئەمریكا دەبینێت و فەرماندەیی سەربازیی ئەمریكای دراوەتە دەست.

لێدوانەكانی عەباس عراقچی لە كاتێكدا دێن، وڵاتانی نێوەندگیر لەنێوان ئەمریكا و ئێران بەردەوامن لە هەوڵەكانیان بۆ لێكنزیككردنەوەی ئەو دوو وڵاتە بە مەبەستی گەیشتن بە رێككەوتن.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە