کۆد، بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنییە، تێیدا شرۆڤەیەکی بەڵگەنامەیی: (ئاینیی، مێژوویی، فەلسەفیی، زانستیی) ئەو چەمک و دیاریدە سروشتی و سەروسروشتییانە دەکات، کە لە ژیان و گەردووندا ڕوودەدەن و مرۆڤ هەندێ جار سڵ لە باسکردنیان دەکاتەوە...
کۆد
گەشتێکی ڕووناک
بە دیوە تاریکەکەی گەردووندا...!
کۆد
بەرنامەی ترۆمبێل
ترۆمبێل بەرنامەیەکی هەفتانەی کوردساتە، کە نووسەر و هونەرمەند و کەسایەتییە ناسراوەکان باس لە ئەزموونی خۆیان لەگەڵ ترۆمبێل و شۆفێری دەکەن. جگە لەوەش، لە هەر ئەڵقەیەکدا باس لە تایبەتمەندییەکانی ئۆتۆمبێلێک دەکرێت.
سەرۆکی ئەمریکا لەبارەی ناڕەزایەتییەکانی وڵاتانی ئەوروپا و جەنگی نێوان وڵاتەکەی و ئێران و جەنگی نێوان روسیا و ئۆکراین، کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی ئەنجامدا و ئاشکرایکرد: روسیا و ئۆکراین دەیانەوێت کۆتایی بە جەنگەکە بهێنن.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە میانی کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، هۆکاری سەرەکیی ئاڵۆزییەکانی فەرەنسا پرسی کۆچبەرییە و ئەوەی لەو وڵاتە دەگوزەرێت شۆڕشە.
هۆشداریشیدایە وڵاتانی ئەوروپی و وتی: پێویستە ئەوروپا رەوشی خۆی سەبارەت بە کۆچبەران چاکبکات، ئەگینا ئەو کیشوەرە بەو شێوازەی ئێستا هەیە نامێنێتەوە.
لە بەشێکی دیکەی وتەکانیدا سەرۆکی ئەمریکا باسی لە دۆسیەی ئێران کرد و ئاماژەی بەوە دا، کارەکان بە ئاڕاستەیەکی زۆر باشدا دەڕۆن و واشنتۆن پێویستی بە هیچ یارمەتییەک نییە، بەڵکو ئەوەی ماوەتەوە تەنها بڕیاردانی کۆتایییە لەسەر شێوازی بەدەستهێنانی سەرکەوتن لە شەڕەکەدا.
لەبارەی جەنگی نێوان روسیا و ئۆکراینیش روونیکردەوە: مۆسکۆ خوازیارە لەگەڵ ئۆکراین بگاتە رێککەوتنێک و کۆتایی بە جەنگەکە بهێنێت.
قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران بە جیا لەگەڵ هەر یەکە لە ئادریان ئایسڵستاین، کونسوڵی گشتیی هۆڵەندا و ستێفان ڤێنت، بەرپرسی نووسینگەی یەکێتیی ئەوروپا لە هەرێمی کوردستان کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەی یەکەمدا لەگەڵ بەرپرسی نووسینگەی یەکێتیی ئەوروپا لە هەرێمی کوردستان بە گرنگییەوە باس لە پێویستیی چڕکردنەوەی هەوڵەکان بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێم کرا و جەخت کرایەوە پێکهێنانی حکومەتێکی بەهێز و یەکگرتوو لەم دۆخەی عیراق و ناوچەکەدا هۆکارێکی گرنگ دەبێت بۆ پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی کوردستان و عیراق. هەردوولاش هاوڕابوون لەسەر پێویستیی زیاترکردنی ئاستی هاوکاری و هەماهەنگی لەنێوان یەکێتیی ئەوروپا و عیراق و هەرێمی کوردستان بۆ بەهێزترکردنی پەیوەندییەکان لە بوارە جیاوازەکاندا.
لە کۆبوونەوەی دووەمیشدا لەگەڵ کونسوڵی گشتیی هۆڵەندا، قوباد تاڵەبانی سوپاسی هاوکاری و پشتیوانییەکانی حکومەتی هۆڵەندای کرد لە بوارەکانی کشتوکاڵ و گەشتوگوزاردا. ئاماژەی بەوەدا کە راهێنانی جوتیارانی کوردستان و گواستنەوەی ئەزموونی هۆڵندا لەم ساڵانەی دواییدا کاریگەریی باشی هەبووە لەسەر زیادبوونی بەرهەمی ناوخۆیی و بەرزکردنەوەی کوالێتیی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان.
لەم چوارچێوەیەدا جێگری سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران بە ئاماژەدان بە گرنگیی کەرتی کشتوکاڵ بۆ هەرێمی کوردستان داوایکرد لە داهاتووشدا ئاستی هاوکارییەکان و بە تایبەتیش لە بواری پەرەپێدانی تواناکانی جوتیارانی کوردستاندا زیاتر بکرێت.
دونالد ترەمپ، سەرۆکی ئەمەریکا، جەختی لەوە کردەوە کە وڵاتەکەی ئامانجە ستراتیژییەکانی خۆی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەدی هێناوە، و ئاماژەی بەوە دا کە دەتوانێت لە هەر کاتێکدا بیەوێت سەرکەوتنی رەسمی رابگەیەنێت یان دەستبەجێ هێزەکانی پاشەکشە پێ بکات.
لە لێدوانەکانیدا سەبارەت به دۆسیەی ئێران، ترەمپ رونی کردەوە کە رەوشەکە گەیشتووەتە قۆناغی یەکلاکەرەوە و رایگەیاند: دەتوانین هەر سبەی لە جەنگدا سەرکەوتوو بین، وبە راشکاوی، دەتوانین هەر ئەمڕۆش پاشەکشە بکەین. زۆر بە زوویی لە جەنگدا سەرکەوتن بەدەست دەهێنین.
هەروەها جەختی لەوە کردەوە کە خاڵی سەرەکیی سیاسەتی ئەمەریکا لەم دۆسیەیەدا بریتییە لە رێگریکردن لەوەی ئێران دەستی بە چەکی ئەتۆمی رابگات و بە "ئامانجی سیاسیی باڵا"ی ناو برد.
لە لایەکی ترەوە، ترەمپ ئاماژەی بەوە دا کە هەنگاوەکانی ئەمەریکا لەلایەن کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییەوە پێشوازیی لێ دەکرێت و وتی: جیهان زۆر سوپاسگوزاری ئەو کارانەیە کە ئێمە ئەنجامی دەدەین.
سەبارەت بە لایەنی ئابووری و بازاڕەکان، سەرۆکی ئەمەریکا پێشبینی کرد کە ئەم گۆڕانکارییانە کاریگەریی راستەوخۆیان دەبێت و رایگەیاند: بە زوویی دابەزینێکی گەورە لە نرخی نەوتدا دەبینن.
ئەم لێدوانانەی ترەمپ لە کاتێکدا دێن کە پێشبینی و شرۆڤەکان سەبارەت بە داهاتووی بوونی سەربازیی ئەمەریکا لە ناوچەکە و سیناریۆ چاوەڕوانکراوەکان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران و کاریگەرییەکانی لەسەر بازاڕی نەوت، رووی لە هەڵکشانە.
حكومەتی ئەمریكا بەكارهێنانی تەكنەلۆژیای ژیریی دەستكردی كۆمپانیای دیپ سیكی چینی لە سەرجەم فەرمانگە مەدەنییەكانیدا قەدەغەكرد.
وەزارەتی ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریكا بڕیارێكی رەسمیی دەركرد بۆ سڕینەوە و قەدەغەكردنی سیستمەكانی ژیریی دەستكرد سەر بە كۆمپانیای "دیپ سیك"ی چینی لە سەرجەم فەرمانگە مەدەنییەكانی دەوڵەت، لە سەروویانەوە وەزارەتەكانی دەرەوە، گەنجینە و داد.
ئەو بڕیارەش دوای ئەوە دێت لێپرسراوانی كۆشكی سپی و كۆمپانیاكانی ئەمریكا هۆشدارییان دا لە مەترسییە ئەمنییەكانی پرۆگرامە چینییەكان بە مەبەستی سیخوڕیی هەواڵگریی.
كۆمپانیا پێشەنگەكانی ئەمریكاش لە بواری تەكنەلۆژیادا وەك "ئۆپن ئەی ئای" چینیان بە كۆپیكردنی مۆدێلە پێشكەوتووەكانیان تۆمەتبار كردووە.
دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكاش دەڵێت، چین گەورەترین نەیاری وڵاتەكەیەتی لە پێشبڕكێی ژیریی دەستكرد دا.
سکوت بیسنت، وەزیری گەنجینەی ئەمەریکا، دۆخی ئابووری و دارایی ئێران بە قۆناغێکی مەترسیدار و هاوشێوەی کۆمپانیایەکی بەرەو مایەپوچبوون وەسف کرد، و جەختی لەوە کردەوە کە دراوی نیشتمانیی ئەو وڵاتە رووبەڕووی داڕمانێکی بەردەوام بووەتەوە.
بیسنت لە لێدوانەکانیدا ئاماژەی بەوە دا: بارهەڵگرە نەوتییەکانی ئێران لە ماوەی رابردوودا هیچ بارێکی نەوتیان لە دوورگەی خارکەوە هەڵنەگرتووە، ئەمەش نیشانەی قوڵبوونەوەی قەیرانی ئابووری و پاشەکشەی توندی هەناردەی نەوتی ئەو وڵاتەیە.
هەروەها، وەزیری گەنجینەی ئەمەریکا روونی کردەوە: شەپولێکی فراوانی نیگەرانی و پشێوی بازاڕەکانی ئێرانی گرتووەتەوە، لە کاتێکدا گوشارە داراییە نێودەوڵەتییەکان کاریگەریی قورسی لەسەر ژێرخانی ئابووریی تاران داناوە.
گەلەری
تۆمارگەیەک بووەتە یادەوەریی شار
