بافڵ جەلال تاڵەبانی لەگەڵ کونسوڵی گشتیی بەریتانیا لە هەرێمی کوردستان کۆبووەوە و لە کۆبوونەوەکەدا دوایین پەرەسەندنە سیاسی و ئابورییەکان گفتوگۆیان لەبارەوە کرا.

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە ئەندرۆ بیزلی، کونسوڵی گشتیی بەریتانیا لە هەرێمی کوردستان کرد.

لە دیدارێکدا کە دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، ئەندامی مەکتەبی سیاسی ئامادەبوو، دوایین پەرەسەندنە سیاسی و ئابورییەکان گفتوگۆیان لەبارەوە کرا و جەخت لە هەماهەنگی و هاریکاریی نێوان سەرجەم لایەنەکان لە هەرێمی کوردستان و عیراق کرایەوە، لەپێناو زاڵبوون بەسەر ئاڵنگارییەکاندا.

بەربەستەکانی بەردەم پێکهێنانی حکومەتی نوێی هەرێمی کوردستان خرانەبەر باس و بافڵ جەلال تاڵەبانی رایگەیاند، داوای یەکێتی، داوای خەڵکە بۆ باشترکردنی حکومڕانی و گەیشتن بە حکومەتێکی دادپەروەر و بەهێز کە توانای خزمەتکردنی تەواوی ناوچەکانی هەبێت بەبێ جیاوازی، ئێمە دەمانەوێت هاوبەشیی راستەقینە بنەمای کارکردن بێت.

لە میانەی سەردانەکەیدا بۆ ئەلبانیا، قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیران بە جیا لەگەڵ هەر یەکە لە فێریت هۆکسا، وەزیری کاروباری دەرەوە و ئەوروپای ئەلبانیا و ئێنێیا کاراکاچی، وەزیری پیشەسازی و وزەی ئەلبانیا کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەی لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتەدا گفتوگۆکرا لەبارەی گرنگیی کاری هاوبەش بۆ بەهێزکردنی پەیوەندیی سیاسی و ئابوری نێوان هەردوو وڵات و بڕیادرا لەسەر پێکهێنانی گروپێکی کاری هاوبەش لە پسپۆڕانی هەردوولا بۆ ئەوەی زەمینە بۆ دروستکردنی پەیوەندیی لە بوارەکانی گەشتوگوزار و بازرگانیدا بڕەخسێنن و هەروەها هەماهەنگی دروست بکەن بۆ ئاڵوگۆڕی پسپۆڕیی لە بوارەکانی بە ئەلیکترۆنیکردنی دامەزراوەکان و بەکارهێنانی ژیریی دەستکرد لە خزمەتگوزارییەکاندا.

لە کۆبوونەوەش لەگەڵ وەزیری پیشەسازی و وزەی ئەلبانیادا، باس لە ئەزمونی ئەو وڵاتە کرا لە چۆنییەتی پەرەپێدانی کەرتی وزە و بە تایبەتیش وزەی نوێبووەوە. لەمبارەیەشەوە جەخت کرایەوە لەسەر کارکردن بۆ ئاڵوگۆڕی ئەزموون لەنێوان هەردوولادا.

جێگری سەرۆک وەزیران بە پێویستی زانی هێڵی ئاسمانی راستەوخۆ لەنێوان سلێمانی و تیرانادا بکرێتەوە بۆ ئەوەی یارمەتیدەربێت لە دروستکردنی پەیوەندیی گەشتیاری و کولتووری و بازرگانی لەنێوان هەردوو وڵاتدا.

تائێستا دەست بەڕێکارەکانی کۆکردنەوەی داهاتی نانەوتی نەکراوە، سەرچاوەیەکیش لە وەزارەتی دارایی هەرێم ئاشکرایدەکات، ئەگەر بەغداد بڕی 120 ملیار دینار وەک داهات بگێڕێتەوە کێشەی گەورە بۆ موچە دروست دەبێت.

سەرچاوەیەکی ئاگادار لە وەزارەتی دارایی و ئابوری حکومەتی هەرێمی کوردستان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، تا ئێستا وەزارەت هیچ هەنگاوێکی رەسمی بۆ کۆکردنەوەی داهاتی نانەوتی لە هەرێمی کوردستان دەست پێ نەکردووە.

بەپێی ئەو سەرچاوەیە، وەزارەتی دارایی لەبەردەم کێشەیەکی گەورەدایە، چونکە هێشتا کورتیی داهاتی مانگی رابردوو پڕ نەکراوەتەوە، هەروەها ئەگەر حکومەتی عیراق لەم مانگەش بڕی 120 ملیار دینار پارەی موچەی موچەخۆرانی هەرێم بگێڕێتەوە، ئەوا کێشەیەکی گەورە بۆ دابەشکردنی موچەی فەرمانبەران دروست دەبێت.

سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەشکرد، پێشبینی دەکرێت  ئەم مانگە زیاتر لە 50 ملیار دینار داهاتی نانەوتی کۆبکرێتەوە، لە هەمان کاتدا هەوڵەکان بۆ کەمکردنەوەی بڕی ئەو داهاتەی داوای لێدەکرێت لەلایەن حکومەتی عیراقەوە بەردەوامن، بەڵام تا ئێستا بەغداد هەر سورە لەسەر پێویستی دابینکردنی 120 ملیار دینار.

سەرچاوە سەربازیی و دیپلۆماسییەکانی ئیسرائیل گۆڕانکاریی لە هەڵسەنگاندنی ستراتیژیی تەلئەبیب بەرانبەر سەرکردایەتی نوێی ئێران ئاشکرادەکەن و ئاماژە بەوەشدەکەن، ئیسرائیل جەنگەکەی دۆڕاندووە و ناتانیاهۆ شکست دەشارێتەوە.

ماڵپەڕی ئەلمۆنیتەری ئەمریکی لە راپۆرتێکدا لە زاری سەرچاوە دیپلۆماسییەکانەوە بڵاویانکردەوە؛ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا فشار لەسەر بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دروستدەکات بۆ کشانەوەی هێزەکانی لە باشوری لوبنان، ئەمەش لە چوارچێوەی رێککەوتنێکی هەرێمی فراوانتر لەگەڵ تاران.

ئاماژە بەوەشکراوە، ئیمزاکردنی  چوارچێوەی رێککەوتنی لوبنان-ئیسرائیل لە واشنتۆن لە 26ـی حوزەیرانی رابردوو، تەنها هەوڵێکی ناتانیاهۆ بووە بۆ ئەوەی هەر کشانەوەیەکی داهاتوو وەک "دەستکەوتێکی دیپلۆماسی" نیشان بدات، نەک ملکەچبوون بۆ داواکارییەکانی ئەمریکا.

راپۆرتەکە جەخت لەوە دەکاتەوە، دانوستانەکانی ئێستا لە نێوان واشنتۆن و تاران چیتر لەسەر دۆسیەی ئەتۆمی و موشەکی نین، بەڵکو تەنها لەسەر ئازادی هاتوچۆی دەریاییە لە گەروی هورمز، ئەمەش لەلایەن لێپرسراوانی ئیسرائیلەوە وەک "شکستێکی ستراتیژی" سەیر دەکرێت، بە جۆرێک بەشێکیان پێیان وایە ئیسرائیل لە دوای کۆتایی هاتنی جەنگ، لە رەوشێکی ستراتیژی زۆر خراپتردایە بە بەراورد بە پێش دەستپێکردنی.

لە کۆتایی راپۆرتەکەدا ئاماژە بەوەشکراوە، ناتانیاهۆ دوای ئەوەی نەیتوانی ئەو "سەرکەوتنە تەواوەتییە" بەدەستبهێنێت کە بەڵێنی دابوو، ئێستا هەوڵ دەدات لە رێگەی دروشمی نوێی هەڵبژاردنەوە متمانەی دەنگدەرانی وڵاتەکەی بەدەستبهێنێت، کە ئەو تاکە کەسە توانیویەتی ئیسرائیل لە مەترسییەکی گەورە رزگاربکات و رێگری لە ئێران بکات لە داهاتوودا ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.

ترەمپ رایدەگەیەنێت؛ لە رووی سەربازییەوە ئێرانیان تێکشکاندووە و ئەنجامەکانی تاران هاوشێوەی دەستکەوتەکانی پێشوویانە لە ڤەنزوێلا، جەختیش دەکاتەوە کە وڵاتەکەی خاوەنی بەهێزترین سوپای جیهانە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، وڵاتەکەی لە رووی میدیاییەوە ئەو گرنگی و رووماڵە شایستەیەی پێ نادرێت کە پەیوەستە بە دۆسیەی ئێرانەوە، بەڵام جەختی کردەوە کە لە ڕووی سەربازییەوە گورزی کوشندەیان لە تاران وەشاندووە.

ترەمپ ئاماژەی بەوەکرد: "ئێمە وەک پێویست رووماڵی میدیایی شایستەمان پەوڕو نەکردووە لەوەی کە پەیوەستە بە ئێرانەوە، بەڵام لە راستیدا لە رووی سەربازییەوە سڕیماننەوە و تێکمانشکاندن".

ئەوەشی خستەڕوو، ئەمریکا لە سەرکەوتن بەردەوامە و ئەو ئەنجامانەی ئێستا لە ئێران بەدەستی دەهێنن، هاوشێوەی ئەو ئەنجامانەن کە پێشتر لە ڤەنزوێلا بەدەستیان هێناون.

سەرۆکی ئەمریکا لە درێژەی قسەکانیدا باسی لە بەهێزی پێگەی وڵاتەکەی کرد و وتی: "وڵاتەکەمان زۆر بەهێزە و لە ئێستادا خاوەنی بەهێزترین سوپاین لەسەرانسەری جیهاندا".