سبەینێ لە سنوری ئیدارەی راپەڕین دەست دەکرێت بە دابەشکردنی گوژمەی حەوتەمی پارەی گەنمی جوتیاران بۆ ساڵی 2025.

سایلۆی راپەڕین، لە راگەیەندراوێکدا، جوتیاران ئاگادار دەکاتەوە، رۆژی یەکشەممە، 5ـی9ـی2026 سەعات 10ـی بەیانی لە هۆبەی ژمێریاری دەستدەکرێت بە دابەشکردنی پارەی جوتیاران.

ئاماژەی بەوەشکراوە، ئەو جوتیارانەی پارەکانیان هاتووە  کارتەکانیان لە ژمارە 554 بۆ 600 دەستپیدەکات.

سایلۆکە داواش دەکات، بۆ وەرگرتنی پارەکە، پێویستە کارتی نیشتمانی رەسەن لەگەڵ ئەو بەڵگانامانەی پێیاندراوە بهێنن، ئەگەر گەنمەکەش بەناوی خۆیانەوە نەبێت، دەبێت وەکالەت و کۆپی ناسنامەی خاوەن گەنمەکەیان پێبێت.

لقی هەولێری سەندیکای پزیشکانی کوردستان راگەیەندراوێکی لەسەر روداوی گیان لە دەستدانی نەخۆشەکەی هەولێر لە ژوری نەشتەرگەریدا بڵاوکردەوە، داواش دەکات میدیاکان روداوەکان وەک خۆی و پرۆفیشناڵانە بگوازنەوە.

لە راگەیەنداوەکەدا هاتووە؛ ئەو پزیشکەی بەرپرسبوە لە نەخۆشخەکە، هەڵگری بەرزترین بڕوانامەی بواری پسپۆڕی بووەو ڕێپێدان و مامەڵەی دروستی هەبووە لە سەندیکای پزیشکان.

ئاماژەی بەوەشکردوە، پێویستە لێکۆڵینەوەی ورد بکرێت لەوەی کە هۆڵەکانی نەشتەرگەری نەخۆشخانەی رەسولی تایبەت داخراو بوون و بەشی چاودێری چڕ (ICU) لە ژێر نۆژەنکردنەوە بووە، چۆن نەشتەرگەری تێدا کراوە.

داواشدەکات، ئاشکرا بکرێت، بە چ مۆڵەت و بنەمایەکی یاسایی و پزیشکی و لەژێر چ مەرج و پێوەرێکدا، رێگە بە ئەنجامدانی نەشتەرگەری دراوە

 

دەقی راگەیەندراوەکەی لقی هەولێری سەندیکای پزیشکانی کوردستان

 

سەرەتا هاوخەمی و دڵنەوایی خۆمان ڕادەگەینین بۆ خانەوادەی کۆچکردوو، هاوکات بەگوێرەی یاساو ڕێنماییە بەرکارەکان بەرپرسین لە پاڵپشتی و پشتگیری بەرگریکردن لە گشت پزیشکانی ئەندام لە سەندیکامان دوای پابەندبوونیان بە ڕێکار و ڕێنماییەکان.

 

١/ بە گوێرەی یاسای ژمارە ٦ی ساڵی ٢٠٠٠ سەندیکای پزیشکان لایەنی فەرمی و پیشەییە بۆ ڕێکخستنی کاروباری کارکردنی پزیشک و پێدانی مۆڵەتی کارکردن وەکو پزیشکی پسپۆڕ لە کەرتی تایبەت. ئەو پزیشکە بەڕێزەی بەرپرسیار بووە لە نەخۆشەکە هەڵگری بەرزترین بڕوانامەی بواری پسپۆڕی بووەو ڕێپێدان و مامەڵەی دروستی هەبووە لە سەندیکای پزیشکان.

 

٢/ لەماوەی ڕابردوو ڕێنماییەک   لە لایەن حکومەتەوە دەرچووە کە پێویستە هەر پزیشکێک تەنها لە یەک نەخۆشخانەی کەرتی تایبەت کار بکات، سەرەڕای ئەوەی ڕێکخستنی کاری پزیشکان لە کەرتی تایبەت کاری سەندیکای پزیشکانە، بە ڕوونی ڕای دەگەیەنین ئەو جۆرە ڕێنماییە خزمەت بە نەخۆش و کەرتی تەندروستی ناکات، چونکە هەندی جار نەخۆش جۆرێک لە ئامێر یان خزمەتگوزاری دەوێ لە نەخۆشخانەیەکی تر بەردەستە، بۆیە داوادەکەین  دووبارە  کار لەسەر  ئەم خالە بکرێ چارەسەری گونجاوی بۆ بکرێ.

 

٣/ سەندیکای پزیشکانی کوردستان لە ڕێگەی لێژنەی پشکنین و بەدواداچوون لە ڕێگەی چەندین تیمی تایبەتمەندەوە ڕۆژانە بەردەوامن لە کارەکانیان بۆ بەرجەستەکردنی کاری پزیشکی بە گوێرەی یاسا بەرکارەکان.

 

٤/هەروەها پێویستە لێکۆڵینەوەی ورد بکرێت لەوەی کە لە کاتی ڕووداوەکەدا، هۆڵەکانی نەشتەرگەری نەخۆشخانەی ڕەسولی تایبەت داخراو بوون و بەشی چاودێری چڕ (ICU) لە ژێر نۆژەنکردنەوە بووە. لەبەر ئەمە پێویستە دیاری بکرێت بە چ مۆڵەت و بنەمایەکی یاسایی و پزیشکی، و لەژێر چ مەرج و پێوەرێکدا، ڕێگە بە ئەنجامدانی نەشتەرگەری دراوە و ئایا لەو کاتەدا هەموو پێداویستییەکانی سەلامەتی نەخۆش، هۆڵی نەشتەرگەری و چاودێری دوای نەشتەرگەری بەردەست و دابینکراو بوون یان نا؟چونکە سەلامەتی نەخۆش لە پێشینەی کارەکانی سەندیکای پزیشکانە.

 

٥/لە ڕووی زانستی پزیشکی نەشتەرگەری زۆر جار لەکاتی ئەنجامدانی نەشتەرگەری بەجۆری هەناوبینی، بەهۆی باری نەخۆش ناچار دەبی جۆری نەشتەرگەری بگۆڕی بۆ کراوە.

 

٦/پێویستە لە ڕێگەی لێژنەو تیمی پسپۆڕی گشتگیرەوە بە بەشداری دادگاو پزیشکی دادی لێکۆڵینەوەی ورد لەسەر ڕوداوەکە بکرێ، لە کۆتایی دا بڕیاری پێویست بدرێ.

 

۷/بەڕوونی ڕایدەگەیەنین بەشێک لە میدیاکان بەشێوەیەکی زۆر نا پڕۆفیشناڵ بوون بە جێگرەوی لێژنەی زانستی و دادگاو پزیشکی دادی، وەکو سەندیکای پزیشکان ڕایدەگەینین ئەوەی بەشێک لە میدیاکان و فەرمانبەرەکانیان کردیان تێپەڕاندنی سنور و ئاکاری میدیایی بووە، مەترسی گەورەن بۆ سەر کەرتی تەندروستی کە بەشێکە لە ئەمنی قەومی.

 

۸/داوا لە هاوڵاتیانی خۆشەویست دەکەین هەوڵدەن بەرچاوڕوونی تەواو وەرگرن پێش ئەنجامدانی هەر نەشتەرگەریەک، چونکە بەپێی ڕێکار و پێوەرە زانستیە نێودەوڵەتیەکان هەموو نەشتەرگەرییەک ئەگەری ماک و لێککەوتەی سادەو ئاڵۆزی هەیە دەکەوێتە سەر جۆری نەخۆشیەکە.

 

لە کۆتایی دا، داوا دەکەین لە پزیشکی دادی و دادگای تایبەتمەند چ ڕێکاو هەنگاوێکی زانستی و یاسایی هەیە بەگوێرەی یاسا بیگرنەبەر بۆ لێکۆڵینەوە لەم ڕوداوە.

 

لەگەڵ ڕێزدا

 

سەندیکای پزیشکانی کوردستان

کەشناسی هەرێم رایگەیاند، ئاسمان ساماڵ دەبێت، بەراورد بە دوێنێ  ئەمڕۆ و سبەینێش پلەکانی گەرما جێگیر دەبن و گەرمیان بە 43 پلە گەرمترین  و حاجی ئۆمەرانیش بە 28 پلەی سیلیزی ساردترین ناوچەی هەرێم دەبێت.

ئەمڕۆ شەممە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم، پێشبینی 48 سەعاتی داهاتوی بڵاوکردەوە بە گوێرەی پێشبینییەکان، بە شێوەیەکی گشتی ئاسمان ساماڵ و پەڵە هەور دەبێت.

لە بارەی کەشی سبەینێشەوە، ئاماژەی بەوەکردوە، پلەکانی گەرما نزیک دەبن لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ و ئەگەری بارینی نمەباران لە ناوچەشاخاوییەکانی سنوری دهۆک هەیە.

 بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی

هەولێر: 41 پلەی سیلیزی

پیرمام: 37 پلەی سیلیزی

سلێمانی: 39 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ: 41 پلەی سیلیزی

دهۆک: 39 پلەی سیلیزی

زاخۆ: 40 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە: 41 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران: 27 پلەی سیلیزی

گەرمیان: 44 پلەی سیلیزی

گەمارۆ دەریاییەکانی ئەمریکا فشاری زیاتری خستوەتە سەر ئێران و لێپرسراوانی ئەو وڵاتەش دەڵێن؛ تا پێنج مانگ توانای بەرگەگرتنی گەمارۆکانیان هەیە.

رۆژنامەی ۆوڵ ستریت جۆرناڵ  راپۆرتێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە؛  داخستنی گەروی هورمز لەلایەن ئێرانەوە ئامانجی نەپێکاوە و زیانی گەورەی بە خۆی گەیاندوە، چونکە گەمارۆی توندی دەریایی ئەمریکا لە مانگی حەوتی رابردووەوە رێگری لە تاران کردووە نەوتەکەی هەناردە بکات.

بەپێی راپۆرتەکە، روبەڕوبونەوەی نێوان واشنتۆن و تاران بووەتە ململانێیەکی درێژخایەن و داخستنی گەروی هورمز نەبووەتە هۆی ئەوەی ترەمپ بە مەرجەکانی ئێران رازی بێت و ئەمەش کێشەی قوڵی ئابوری بۆ تاران دروست کردوە.

رۆژنامەکە ئاماژەی بەوەکردوە، هەرچەندە بەردەوامیی جەنگەکە لە قازانجی هیچ لایەکیاندا نییە و ئاڵوگۆڕی لێدانە سەربازییەکانیش تا ئێستا بە سنورداری ماونەتەوە، لە روی ناوخۆیی و ئابورییەوە، سەرکردەکانی ئێران پێشبینی دەکەن نزیکەی پێنج مانگی تر بەرگە بگرن.

بەو پێیەی ئازاری ئابوریی خەڵک کاریگەرییان لەسەر دانانێت و دەسەڵاتی راستەقینەش کەوتووەتە دەست سوپای پاسداران، بەتایبەت لە سایەی نادیاری و نەبونی رابەری باڵادا.

فەرماندەکانی پاسداران بەرەو دروستکردنی کۆمەڵگەیەکی سەربازی هەنگاو دەنێن، لە کاتێکدا ئابوریی وڵاتەکە بەرەو لاوازیی زیاتر دەچێت، بەڵام لێپرسراوان توانیویانە ناڕەزایەتیەکانی ناوخۆ کۆنتڕۆڵ بکەن.

وەزیری نەوتی عیراق رایگەیاند، كێشەی قەیرانی بەنزین لە چارەسەركردندایە و كاروانی تری بەنزین لە ماوەیەكی كەمدا دەگات بۆ دابینكردن و پڕكردنەوەی پێداویستی هاووڵاتیان.

دوای ئەوەی قەیرانی بەنزین بەغداد و پارێزگاکانی عیراقی هاوشێوەی هەرێم گرتەوە، باسم محەممەد خزێر  وەزیری نەوتی عیراق رایگەیاند، بەرهەمە نەوتییەكانیان هەیە و وەزارەت بەردەوامە لە كاركردن بۆ دابینكردنی پێداویستی هاووڵاتییان.

وتیشی، كورتهێنانی كاتی بەنزین لە چارەسەكردندایە و كاروانی تری بەنزین بە زوویی دەگات بە بۆ سەقامگیریی دابینكردن و پڕكردنەوەی پێداویستییەكان.

دەشڵێت، تێكڕای بەكارهێنانی بەنزین رۆژانە دەگاتە نزیكەی 33 ملیۆن لیتر، بەڵام لە كاتی دروستبوونی قەیران و دڵەراوكێ‌ بەرزدەبێتەوە بۆ نزیكەی 38 ملیۆن لیتر.

راشیگەیاند، لە ماوەی 100 رۆژی یەكەمی حكومەتدا، هەناردەی نەوتی خاو رۆژانە لە 250 هەزار بەرمیلەوە بۆ نزیكەی سێ ملیۆن لیتر بەرزبووەتەوە.