سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، ئەوان بە توندی لە ئێران دەدەن وخۆشیان باش ئەوە دەزانن، ئاماژەی بەوەشکرد پێشهاتەکان دەریدەخات لەگەڵیان دەگەنە رێککەوتن یان نا.

دوناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا، رایگەیاند، ئێرانییەکان شەوی رابردوو پێنج موشەکیان ئاڕاستە کردووە و سەرجەمیان خسراونەتە خوارەوە.

لەبارەی بە ئامانج گرتنی کەشتییەکی ئەمریکا لە بەندەرەکانی میسر،  سەرۆکی ئەمریکا ئاشکرای کرد، زانیاریی پێدراوە دەربارەی ئەو روداوانەی لە میسر رویان داوە، بەڵام جارێکا باسیان ناکات.

سەرۆکی ئەمریکا جەختی کردەوە، لە ئێستادا مامەڵە لەگەڵ گروپێکی جیاواز لە ناوخۆی ئێران دەکەن و ئەو گروپەش داوای لێبوردنیان لێ کردوون، بەڵام بە هەموو شێوەیەک بە توندی لێیان دەدەن و ئێرانییەکانیش بە باشی ئەوە دەزانن.

لەبارەی گەیشتن بەرێکەوتن لەگەڵ تاراندا، دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، بەپێی پێشهاتەکان دەردەکەوێت، ئاخۆ دەگەنە رێککەوتن یان نا.

ئەحمەد داودئۆغڵو، سەرۆک وەزیرانی پێشوتری تورکیا و سەرۆکی پارتی ئایندە، لە پەیامێکدا لە ژێر ناونیشانی "لە پێناو تورکیای سبەینێ" لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئێکس، بە رەسمی کشانەوەی خۆی لە کاری حزبی و کۆتاییهێنانی بە چالاکییەکانی پارتەکەی راگەیاند.

داودئۆغڵو لە پەیامەکەیدا ئاماژەی بەوە داوە، دوای راوێژکردن لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانی حزبەکەیدا، گەیشتوونەتە ئەو بڕیارەی، کە پارتەکەیان دابخەن.

ئەم هەنگاوەی داودئۆغڵو دوای ئەوە دێت کە پارتەکەی لە دوا هەڵبژاردنەکاندا تووشی شکستی سیاسی بووەوە و نەیتوانی ئەنجامێکی بەرچاو بەدەستبهێنێت.

تا ئێستاش چارەنووسی سیاسیی ئەندامانی سەرکردایەتی پارتەکە بە نادیاری ماوەتەوە و ئەحمەد داودئۆغڵو، یەکێک لە دیارترین کەسایەتییە سیاسییەکانی دەیەکانی دوایی تورکیا و سەرۆکی پارتی ئایندە.

میدیاکانی ئیسرائیل لە زاری لێپرسراوێکی باڵاوە کۆمەڵێک زانیاریی گرنگیان سەبارەت بە گرژییەکانی ناوچەکە و ئامادەکارییە ئەمنییەکانی ئیسرائیل بڵاوکردەوە و دەڵێن؛ ئێران تا ئێستاش زیاتر لە 1500 موشەکی بالیستیکی ماوە.

میدیاکانی ئێراسئیل ئاماژەیان بەوەکردوە، ڕێگەچارەکانی بەردەم ئیسرائیل بەرانبەر ئێران خۆی لە رێککەوتن، گوشاری ئابوری، یان هێرشی سەربازیی بەربڵاودا دەبینێتەوە؛ سەرەڕای زۆری گوشارە ئابورییەکان ، بەڵام بژارەی سەربازی هێشتا وەک بژارەیەکی سەرەکی لەسەر مێز ماوەتەوە.

هەروەها ئاماژەیان بەوە داوە، تاران لە دامەزراوەی جەبەل ئەلفەس سەرقاڵی پیتاندنی یۆرانیۆمە و هێشتا خاوەنی پێگه و توانایەکی بەرچاوە بە هەبونی 1500 بۆ 1600 موشەکی باڵیستیکی.

لە لایەکی دیکەوە و لەسەر ئاستی پەیوەندییە هەرێمییەکان و ناوخۆییەکان، لێپرسراوە ئیسرائیلییەکە ئاشکرای کردوە، بنیامین نەتانیاهۆ بە دۆناڵد ترەمپی راگەیاندوە، ئامادەیی ئیسرائیل لە سوریا سنوردارە و تەنها بەپێی پێداویستییە ئەمنییەکان دەبێت.

وەزارەتی خەزێنەی ئەمریکا خولێکی نوێی سزاکانی پەیوەندیدار بە ئێران راگەیاند، کە تێیدا 10 کۆمپانیا و دامەزراوە هەروەها هەشت کەشتیی نەوتهەڵگر خرایە ناو لیستی سزاکانی نوسینگەی کۆنترۆڵی سەرمایە دەرەکییەکان (OFAC).

بە گوێرەی ئەو راگەیەندراوەی وەزارەتی خەزێنەی ئەمریکا، شەش کۆمپانیا لە کۆی ئەو 10 کۆمپانیایەی خراونەتە ناو لیستی سزاکانەوە، بنکەکانیان لە چین و هۆنگ کۆنگە؛ لەوانە کۆمپانیای بەڕێوەبردنی کەشتیوانیی کی‌هانگ، هەروەها چەندین کۆمپانیای بازرگانی و گواستنەوەی دەریایی لە هۆنگ کۆنگ و دورگەکانی مارشاڵ.

هاوکات دوو دامەزراوەی ئێرانی بە ناوەکانی (مەرجەعی خزمەتگوزارییە دەریاییەکانی هورمز سەیف) و کۆمپانیای (بیمەی دەریایی کەنداو) سزایان بەسەردا سەپێنراوە.

جگە لەمەش، ئامانجگرتنی هەشت کەشتیی نەوتهەڵگر و هەڵگری بەرهەمە کیمیاییەکان بە ئاڵای وڵاتانی جیاوازەوە وەک باربادۆس و ڤانواتو بەشێکی دیکەی ئەم بڕیارە بووە.

ئەم سزایانەی واشنتۆن لە کاتێکدا دێن، کە پێشتر سوپای ئەمریکا رایگەیاندبوو چەندین موشەکی باڵیستیکی لە ئاسامانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا لەناو بردووە کە ئاڕاستەی بنکە و هێزەکانی کراون و دۆناڵد ترەمپیش رایگەیاند بوو، وەڵآمی تاران دەداتەوە.

ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانیی عیراق، کۆبوونەوەیەکی بەپەلەی بە سەرۆکایەتیی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیران و فەرماندەیی گشتیی هێزە چەکدارەکان ئەنجامدا، بە مەبەستی تاوتوێکردنی پێشهاتە ئاسایشییەکان و ئەو هێرشە ئاسمانییەی لەلایەن هێزە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و سعودیەوە کرایە سەر عیراق.

ئەنجومەنەکە لە راگەیەندراوێکدا، بە توندی ئیدانەی هێرشەکەی کرد و ئاماژەی بەوە دا، کە هێرشەکە لە کاتێکدا رویداوە کە حکومەتی عیراق لە پەیوەندی بەردەوامدا بووە لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان بۆ بەدواداچوون و چارەسەرکردنی ئەو بابەتانەی لەلایەن ئەمریکا و سعودییەوە سەبارەت بە بەئامانجگرتنی خاکی سعودیە روبەڕوو کرابوونەوە.

ئەوەشیان خستوەتەڕوو، لە هێرشەکەی بەرەبەیانی ئەمڕۆی ئەمریکا و سعودیە بۆ سەر عیراق، ژمارەیەک هاووڵاتی مەدەنی کوژراون و بریندار بوون.

لە وەڵامی ئەم پێشهاتانەدا، ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی بڕیاریدا بە داڕشتنی پلانێکی ئاسایشیی گشتگیر بۆ کۆنترۆڵکردنی زەمینی و روبەڕوبوونەوەی هەر پێشێلکارییەکی سەروەریی عیراق.

هاوکات رێگریکردن لە هەر سەرچاوەیەک، کە هەڕەشە لە وڵاتانی دراوسێ بکات و جگه لەوەش، وەزارەتی دەرەوەی راسپارد تاوەکو بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان و پەیماننامەی ئۆپۆ، رێکارە یاساییەکان بۆ بەبەڵگەکردنی ئەم روداوە و پاراستنی مافە رەواکانی عیراق بگرێتە بەر.