سەرۆكی پەرلەمانی ئێران، دەنگۆی تێپەڕبوونی 130 ملیۆن بەرمیل نەوت لە گەروی هورمز رەتدەكاتەوە و دەڵێت زیانەكانی كۆمپانیای جەین ستریت لە گرەوە بازرگانییەكاندا لە كەرتی نەوتدا زیاتر لە 130 ملیۆن دۆلاری زیان بەركەوتووە: 

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، ئەگەر ئەمریكا بەدوای ژمارە 130دا دەگەڕێت، با سەیری ڕاپۆرتەكانی ئاژانسەكان بكات كە دەریدەخات تێچووی جەنگ بۆ ئەمریكا زیاتر لە 130 ملیار دۆلار بووە.

وتیشی، زیانەكانی كۆمپانیای جەین ستریت لە گرەوە بازرگانییەكاندا لە كەرتی نەوتدا زیاتر لە 130 ملیۆن دۆلاری زیان بەركەوتووە.

سكۆت بێسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریكا لە چەند رۆژی رابردوودا رایگەیاندبوو كە هێزەكانی ئەمریكا لە ماوەی 14 ڕۆژی ڕابردوودا ئاسانكارییان بۆ دەرچوونی 130 ملیۆن بەرمیل نەوت لە گەرووی هورمز كردووە، لە كاتێكدا ئاستی هەناردەی نەوتی ئێران گەیشتووەتە سفر.

وتەبێژی حكومەتی عیراق رایگەیاند، لە چوارچێوەی هەڵمەتی بەرەبەیاندا زیاتر لە یەك ترلیۆن و 359 ملیار دینار گەڕێنراوەتەوە بۆ خەزێنەی دەوڵەت.

حەیدەر عەبودی، وتەبێژی حكومەتی عیراق ئاماژەی بەوە كرد، بە بەهای زیاتر لە یەك ترلیۆن و 359 ملیار دینار پارە و موڵك و ماڵی گشتی لەلای گەندەڵكاران گەڕێنراوەتەوە بۆ خەزێنەی دەوڵەت.

ئەوەشی خستەڕوو، هەر لە چوارچێوەی هەڵمەتەكەدا زیاتر لە 26 هەزار هەواڵ گەیشتووەتە دەستەی دەستپاكی لەسەر دۆسییەی گەندەڵی و گەندەڵكاران.

عەبودی ئاماژەی بەوەشدا، بەپێی یاسای پاداشتكردنی هەواڵدەر، هەر هەواڵدەرێك نزیكەی 5%ی ئەو بڕە پارەیە پاداشت دەكرێت كە لە دۆسییەكی گەندەڵیدا دەستی بەسەردا دەگیرێت، وتیشی، حكومەتی عیراق هەنگاوی گەورەی ناوە لە رێڕەوی چاكسازی و بنبڕكردنی سەرچاوەكانی گەندەڵی.

 

بۆ یەكەمجار لەدوای هەڵگیرسانی جەنگی ئەمریكا و ئێرانەوە، كۆمپانیای سۆمۆ ئامادەیی نیشاندا بۆ فڕۆشتنی نەوتی عیراق لە دەرەوەی گەروی هورمز و لەڕێگەی بەندەرەكانی عوممانەوە.

ماڵپەڕی بلومبێرگ بە پشتبەشتن بە چەند نووسراوێكی كۆمپانیای سۆمۆ بۆ بە بازاڕكردنی نەوتی عیراق ئاشكرایكردووە، كۆمپانیاكە ئامادەیی نیشانداوە بۆ فڕۆشتنی نەوتی عیراق لەڕێگەی بەندەرەكانی عوممانەوە.

ئەوەشی خستووەتەڕوو، بۆ یەكەمجارە لەدوای هەڵگیرسانی جەنگی ئەمریكا و ئێرانەوە، عیراق ئامادەیی نیشاندەدات بۆ فڕۆشتنی نەوتەكەی لە دەرەوەی گەروی هورمز و لەڕێگەی بەندەرەكانی عوممانەوە.

ئەوەش لەكاتێكدایە، ئێران لەبەرانبەر تێپەڕبوونی كەشتییە بارهەڵگرەكانی عیراق بە گەروی هورمزدا، داوادەكات عیراق قەرزەكانی لەو وڵاتە پاكتاو بكات كە نزیكەی 12 ملیار دۆلارە و خۆی لە قەرزی غاز و كارەبادا دەبینێتەوە.

 

بەهۆی سزاكانی ئەمریكاوە تادێت قەیرانی وزە لە ئێراندا قوڵتردەبێتەوە و سەرۆك كۆماری ئەو وڵاتەش دەڵێت، لایەنە پەیوەندیدارەكانی راسپاردووە ئەگەر پێویست بكات كارەبا لە دامودەزگا حكومییەكان بكوژێننەوە.

مەسعود پزیشكیان، سەرۆك كۆماری ئێران رایگەیاند، حكومەتی ئێران كار بۆ بەڕێوەبردنی باشتر و كۆنترۆڵكردنی بەكارهێنانی ئاو و كارەبا دەكات، بە تایبەتی لەئێستادا كە وەرزی سەرما نزیكە.

ئەوەشی خستەڕوو، بە هیچ جۆرێك رێگەنادەن كەرتی پیشەسازی و بەرهەمهێنانی ئێران پەكیبكەوێت، بۆ ئەو مەبەستەش لایەنە پەیوەندیدارەكانی راسپاردووە ئەگەر پێویست بكات كارەبا لە دامودەزگا حكومییەكان بكوژێننەوە، بەڵام لە دامەزراوە پیشەسازیی و بەرهەمهێنەرەكان نەیكوژێننەوە.

پزیشكیان ئاماژەی بەوەشدا، حكومەتی ئێران بەنیازە چەند رێوشوێنێك بگرێتەبەر بۆ رێگریكردن لە بەهەدەردانی وزە لە وەرزی سەرمادا، لەوانە یەكخستنەوەی چالاكییە حكومییەكان و فراوانی كارەكانی حكومەت، جەختیشی لەوە كردەوە، لەپاڵ گەلی ئێراندا دەوەستنەوە و یەكگرتوویی و یەكڕیزی دوو بنەمای سەرەكین بۆ روبەڕوبونەوەی ئەو قەیرانانەی بەرۆكی ئێرانیان گرتووە.

ئاسایشی هەولێر دەستگیرکردنی ئەو تۆمەتبارەی راگەیاند، کە لە گەڕەکێکی شاری هەولێردا گێچەڵی سێکسی کردبووە سەر ژنێک.

بەپێی راگەیەندراوێکی بەڕێوەبەرایەتیی ئاسایشی هەولێر، دوای بڵاوبوونەوەی گرتە ڤیدیۆیی ژنێک لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، تیمەکانی تاوان بەدواداچوونیان دەستپێکرد و توانییان ناسنامەی تۆمەتبارەکە ئاشکرابکەن.

ئاماژەی بەوەشکردووە، دوای وەرگرتنی رەزامەندیی دادوەری لێکۆڵینەوە، تۆمەتبارەکە دەستگیرکراوە و لێکۆڵینەوەکان لەگەڵیدا بەردەوامن.