وەڵامێکی حکومەتی ئەڵمانیا بۆ پەرلەمانی ئەو وڵاتە ئاشکرای کردووە کە لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا، 23.2٪ ی پێداچوونەوەکان بۆ داواکاریی پەنابەری کۆتاییان بە هەڵوەشاندنەوە یان کێشانەوە هاتوو، کە زۆربەیان سورین.

 ئەم بڕیارە دوای باشتربوونی رەوشی مرۆیی لە سوریا و رووخانی رژێمی ئەسەد لە کانونی یەکەمی 2024 هات، کە بووە هۆی گەڕانەوەی سەدان هەزار پەنابەر لە وڵاتانی دراوسێوە.

بەپێی یاساکان، مافی پەنابەری لە کاتێکدا هەڵوەشێنرێتەوە کە گۆڕانکاریی جەوهەری لە وڵاتی پەنابەرەکەدا رووبدات، هەروەها لە کاتی سەلماندنی پێدانی زانیاریی ئاڵوگۆڕکراو یان زانیاریی هەڵە مافەکە دەکێشرێتەوە.

کلارا بونگەر، شارەزای کوتلەی "چەپ"، دژی گەڕاندنەوەی زۆرەملێیە بەهۆی جێگیرنەبوونی رەوشی سوریا، و پێشنیازی دابینکردنی پاراستنی بەردەوام دەکات بۆ ئەو سورییانەی مێژوویەکی درێژترە لە ئەڵمانیان.

داواکارییەکانی پەنابەریی سوورییەکان دوای رووخانی ئەسەد بە شێوەیەکی بەرچاو کەمی کردووە، بە جۆرێک لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا تەنها 5 هەزار داواکاری تۆمارکراوە، لە بەرانبەر 978،761 داواکاری لە ساڵی 2013وە. هاوکات رێژەی رەتکردنەوەی داواکارییەکان بۆ 68.6٪ بەرزبووەتەوە، لە کاتێکدا پێشتر زۆربەی داواکارییەکان وەردەگیران.

سبەینێ لێکتێگەیشتنی ئیسلام ئاباد لەنێوان ئەمریكا و ئێران كۆتایی دێت، دانوستانەكانیش بە هەڵواسراوی ماونەتەوە.

مۆڵەتی دیاریكراو لە یاداشتی تێگەیشتنی نێوان ئەمەریكا و ئێران كە لە حوزەیرانی رابردوودا ئیمزا كرا، دەچێتە رۆژانی كۆتایی خۆیەوە و بڕیارە سبەی دووشەممە بە رەسمی وادەكە كۆتایی پێ بێت.

ئەم یاداشتە كە بە لێکتێگەیشتنی ئیسلام ئاباد ناسراوە، دوای رووبەڕووبوونەوە سەربازییەكەی 28ی شوبات و هێرشەكانی دواتری ئێران بۆ سەر بەرژەوەندییەكانی ئەمەریكا لە ناوچەكەدا هاتە ئاراوە.

لە تازەترین هەڵوێستیشدا، عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، تاران هێشتا بڕیاری لەسەر دەستپێكردنەوەی دانوستانەكان لەگەڵ واشنتن نەداوە.

لەلایەكی ترەوە، سەرچاوە ئەمنییەكانی پاكستان ئاشكرایانكردووە، ئاگربەست كە لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیراندا لە چوارچێوەی ڕێككەوتنێكی چوارچێوەیی لە نێوان ئەمریكا و ئێران ئەنجام درابوو، درێژ دەكرێتەوە.

سەرچاوەكان ئاماژەیان بەوە كردووە، رەنگە درێژكردنەوەكە بۆ 60 تا 90 رۆژی تر بێت، بەڵام روونیانكردووەتەوە، هێشتا یەكلانەبووەتەوە كە ئایا بە رەسمی راگەیاندن بۆ درێژكردنەوەی ئاگربەستەكە دەكرێت یاخود نا.

 

بەیانی ئەمرۆ ئیسرائیل هێرشێكی توندی بۆ سەر باشوری لوبنان ئەنجامدا و لە ئەنجامی هێرشەكانی رۆژی شەممەشدا 11 كەس كوژراون . 

سەرچاوە ئەمنییەكانی لوبنان ئاشكرایانكردوە، بەیانی ئەمرۆ ئیسرائیل ناوچەی عەلی تاهیری لە باشوری لوبنان بەتوندی بۆردومان كردوە، بەڵام تا ئێستا هیچ زانیارییەك لەبارەی زیانەكانی بۆردومانەكەوە نییە .

بەپێی ئامارێكی وەزارەتی تەندروستی لوبنانیش، بەهۆی بۆردومانەكانی ئیسرائیلەوە رۆژی شەممە 7 كەس لە شارۆچكەی ئەنسار كوژراون كە لە نێویاندا 3 منداڵ و 2 ژن هەن، لە ناوچەی دێر زەهرانیش 4 كەسی تر كوژراون و 17 كەس برینداربون كە لە نێویاندا ژن و منداڵ هەن. 

لەلایەكی تریشەوە، یسرائیل كاتس وەزیری بەرگری ئیسرائیل بەڵێنی داوە هێرشەكانیان دژی حزبوڵا لە باشوری لوبنان چڕتر بكەنەوە و راشیگەیاندووە هێرشەكانیان چر دەكەنەوە تا ئەو كاتەی هیچ هەرەشەیەك لەسەر ئیسرائیل و هاوڵاتییەكانیان ناهێڵنەوە .  

 

ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە، دەستبەسەرداگرتنی 20 ملیۆن دۆلار و گەڕاندنەوەی 60 کیلۆگرام زێڕی لە دۆسیەی بریکاری وەزارەتی نەوت بۆ کاروباری پاڵاوتن راگەیاند.

لە بەیاننامەیەکی ئەنجومەنەکەدا هاتوە: بە هەماهەنگی لەگەڵ هەرێمی کوردستان، دەست بەسەر 20 ملیۆن و 340 هەزار دۆلاری ئەمریکی و 200ملیۆن دیناری عیراقی، لەگەڵ گەڕاندنەوەی 60 کیلۆگرام زێڕ و دەستبەسەرداگرتنی 7 ئۆتۆمبێلدا گیراوە.

ئەم رێکارانە لە چوارچێوەی دۆسیەی تۆمەتباری دەستبەسەرکراو عەدنان جومەیلی، بریکاری وەزارەتی نەوت بۆ کاروباری پاڵاوتن و کەسانی تێوەگلاو لەگەڵیدا ئەنجامدراون.

دادوەرەکە ئاماژەی بەوەش کرد کە پرۆسەکانی بەدواداچوون و لێکۆڵینەوە بۆ دەستبەسەرداگرتنی ئەو سەرمایە و دەستکەوتە داراییانەی لە ئاکامی بەهەدەردان لە پڕۆژە جێبەجێکراوەکاندا دروستبوون، بووە هۆی دەستبەسەرداگرتنی ئەم بڕە پارە و زێڕ و ئۆتۆمبێلانە.

جەختیشی کردەوە کە لێکۆڵینەوەکان و بەدواداچوون بۆ تۆمەتبارانی تر بەردەوامە تاوەکو تەواوکردنی سەرجەم ڕێکارە قانونییەکان بەرامبەریان.

کازم غەریب ئابادی، جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران جەختیکردەوە کە لێدوانەکانی سەرۆکی ئەمریکا سەبارەت بە گەروی هورمز دوورن لە واقیع، و گەروەکە بە وتار و نمایشی سەربازی کۆنترۆڵ ناکرێت.

کازم غەریب ئابادی، جێگری وەزیری دەرەوە بۆ کاروباری یاسایی و نێودەوڵەتی، لە پەیامێکدا لە تۆڕی "ئێکس" نووسیویەتی: ترەمپ وتوویەتی دوای شکستپێهێنانی ئێران، بەم زووانە گەروی هورمز وەک بەشێک لە خاکی ئەمریکا رادەگەیەنێت، گەروی هورمز نە بە تویت و کەشتیی فڕۆکەهەڵگر، نە بە دەرکردنی فەرمان و وتاری هەڵبژاردن کۆنترۆڵ ناکرێت. ئێران لە هەڕەشەکان ناترسێت.

غەریب ئابادی جەختی لەوە کردەوە کە گەروی هورمز تەنها لەژێر ئیرادەی تاراندا دەمێنێتەوە، کراوەبێت یان داخرێت بە بڕیاری ئێرانی دەبێت.

وتیشی: ویلایەتە یەکگرتووەکان تا ئێستا تووشی زیانی ستراتیژیی گەورە بووە، و داوای لێکردن دان بەم راستییەدا بنێن و دەست لە وەهم هەڵبگرن، دەنا ئێران بەردەوام دەبێت لە سەپاندنی گەمارۆی دەریایی.

جەزتیشی کردەوە: پێشوازی لە راستییەکە بکەن بۆ یەکجار و بۆ هەمیشە، تا ئێستا تووشی زیانی ستراتیژی و قورس بوون، گەروی هورمز ئێرانییە، بەو جۆرەیە و بە ئێرانیش دەمێنێتەوە.