وەزارەتی كشتوكاڵی عیراق رایگەیاند، لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەكان چاودێریی بەرزبوونەوەی نرخی هێلكەو مریشك و گۆشت دەكات.

كشتوكاڵی عیراق ئاماژەی بەوە كردووە، بۆ دابەزاندنی نرخەكان و زیادكردنی كاڵا لە بازاڕدا، حكومەت بڕیاریدا گومرگ و باج لەسەر هێنانی هێلكە، مریشك و ئاژەڵی زیندوو لابدات.

قوسەی حەتاب وتەبێژی وەزارەتەكە ئاماژەی بەوەداوە، هۆكاری سەرەكیی بەرزبوونەوەی نرخەكان دەگەڕێتەوە بۆ بەرزبوونەوەی بەهای دۆلار و هەندێك هۆكاری بازرگانی.

روونیشیكردەوە، وەزارەت پێشتر بۆ پشتیوانیكردنی بەرهەمی ناوخۆیی، هاوردەكردنی تەماتە، خەیار و باینجانی قەدەغە كردبوو، بەڵام بۆ ڕاگرتنی هاوسەنگی، لێژنە تایبەتەكان ڕۆژانە چاودێریی بازاڕ و نرخی كاڵاكان دەكەن و لە كاتی پێویستدا ڕێوشوێنی زیاتر دەگیرێتەبەر.

 

عەلی زەیدی، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق، جەختی کردەوە کە هەر خێزانێک خاوەنی خانووی تایبەت بە خۆی نەبێت، سەنەدی زەوییەک وەردەگرێت و حکومەتیش لە پرۆسەی دروستکردنیدا هاوکاریی دەکات.

نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆک وەزیران لە راگەیەندراوێکدا بڵاوی کردەوە: عەلی زەیدی لە پارێزگای کەربەلاوە پرۆژەی «ملیۆن پارچە زەوی نیشتەجێبوون - دەستپێشخەریی وەتەن»ی یاگەیاند، کە 60 هەزار پارچە زەوی لەخۆدەگرێت و وەک پشکی ئەو پارێزگایە دیاری کراوە.

سەرۆک وەزیران لە وتارێکیدا لە کاتی راگەیاندنی پرۆژەکدا ئاماژەی بەوە کرد: سەردانەکەی تەنها بۆ دانانی بەردی بناغە نییە، بەڵکو بۆ چەسپاندنی مافێکە کە هاووڵاتیی عیراقی ساڵانێکە چاوەڕێی دەکات. روونیشی کردەوە هەڵبژاردنی کەربەلا بۆ راگەیاندنی پرۆژەکە لەبەر ئەوەیە کە شارەکە سیمبولی چاکسازییە.

دەربارەی هەنگاوەکانی داهاتوو، سەرۆک وەزیران ئاشکرای کرد کە پارێزگای نەجەف دەبێتە وێستگەی دووەمی راگەیاندنی پرۆژەکە و بەدوایدا نەینەوا و پارێزگاکانی تر دێن.

جەختیشی کردەوە: لە قۆناغی داهاتوودا دابەشکردنی سەنەدەکان دەست پێدەکات و ئەمەش بەڵێنێکە کە پاشگەزبوونه‌وه‌ی تێدا نییە، چونکە دەیەوێت هەر هاووڵاتییەکی عیراقی لە خانووی تایبەتی خۆیدا بژی و رزگاری ببێت لە نیگەرانی و بارگرانیی کرێچێتی.

سەرۆک وەزیران جەختی لەسەر ئیرادەی حکوومەت کردەوە بۆ تەواوکردنی ئەم پرۆژانە لە ماوەی کارکردنیدا و ئاماژەی بەوە دا زەوییەکان بە شێوازێکی رێکخراو سەرجەم خزمەتگوزارییە سەرەکییەکانیان بۆ دابین دەکرێت، هەروەها جەختی کردەوە ئەم دەستپێشخەرییە هیچ تێچوویەک ناهێنێتە سەر بودجەی گشتی. لە کۆتاییدا سوپاسی پارێزگاری کەربەلا و کۆمپانیای جێبەجێکاری پرۆژەکەی کرد.

بەپێی راپۆرتێکی بلومبێرگ، سەرەڕای تێپەڕبوونی چەندین مانگ بەسەر هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیلدا، تاران توانیویەتی کارگە سەرەکییەکانی دروستکردنی موشەک و درۆن بپارێزێت، ئەمەش دەرفەتی پێداوە لە ماوەی پچڕانی هێرشەکاندا توانا سەربازییەکانی نوێ بکاتەوە.

لە راپۆرتەکەی پێگەی بلومبێرگدا هاتووە، لە کاتێکدا دانوستانەکانی نێوان واشنتۆن و تاران بەرەو پێشچوونی بەخۆیەوە نەدیوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بڕیاری داوە دەستپێکردنەوەی هێرشەکان بۆ سەر ئێران رابگرێت تا دوای هەڵبژاردنەکانی نوێکردنەوەی نیوەی خولی کۆنگرێس لە مانگی تشرینی دووەمی داهاتوودا.

بلومبێرگ لە زاری لێپرسراوانی هەواڵگریی رۆژئاواوە بڵاویکردەوە، ئێران هێشتا توانای بەرهەمهێنانی چەکی نوێ و پڕکردنەوەی کۆگا موشەکی و درۆنییەکانی ماوە، بە جۆرێک کۆگایەکی گەورەی موشەکی بالیستی و چەکی دژە کەشتیی پاراستووە و دەتوانێت لە ماوەیەکی کورتدا قەبارەی بەرهەمهێنانی زیادبکات.

شارەزایانی سەربازی جەختلەوە دەکەنەوە، وەستانی هێرشەکانی ئەمریکا هەلی بە ئێران بەخشیوە، بۆ ئەوەی توانا سەربازییەکانی فراوانتربکات و خۆی بۆ ئەگەری سەرهەڵدانەوەی پێکدادانەکان ئامادەبکات.

 

لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا کە نزیکەی کاتژمێر و نیوێکی خایەند، ڤلادیمیر پوتین، سەرۆکی روسیا، پرسی یۆرانیۆمی پیتێنراوی ئێران و جەنگی ئۆکرانیای لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا تاوتوێ کرد.

بەپێی ئاژانسی هەواڵی "تاس"ی روسی، کۆشکی کرملین ئاشکرای کردووە کە پوتین پێشوەختە هەماهەنگی لەگەڵ تاران کردووە و دیدگا و روانگەی ئێرانی بۆ چارەسەرکردنی ئەگەریی قەیرانەکە بە سەرۆکی ئەمریکا گەیاندووە.

لە چوارچێوەی هەوڵەکاندا، پێشنیازی روسیا بۆ گواستنەوەی یۆرانیۆمی پیتێنراوی ئێران بۆ خاکی روسیا وەک بژاردە و دەرچەیەکی سەرەکی بۆ ئارامکردنەوەی قەیرانەکە هێشتا بە کراوەیی ماوەتەوە.

لە بەشێکی تری زانیارییەکاندا ئاماژە بەوە کراوە، رەنگە لوتکەی کۆڕبەندی هاوکاری ئابووری وڵاتانی ئاسیا و زەریای هێمن (ئەپیک) لە چین، بێتە دەرفەتێک بۆ سازدانی کۆبوونەوەیەکی رووبەڕوو و نوێ لە نێوان پوتین و ترەمپدا.

لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق داوا دەكرێت هاوشێوەی دەستەی دەستپاكی، دەستەیەكیش بۆ چاودێریكردنی نرخی خۆراك و دەرمان دابمەزرێنرێت.

حامید موسەوی ئەندامی لیژنەی ئابووری و بازرگانیی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، پێویستە لە ئەنجومەنی نوێنەران بە دەركردنی یاسا پشتیوانی لە رێوشوێنەكانی حكومەتی عیراق بكرێت بۆ پاراستنی ئابووری وڵات.

وتیشی، پێویستە بە یاسا رێگریی بكرێت لە قۆرخكاری و بەرزكردنەوەی نرخی خۆراك و دەرمان و هەر بە یاساش دەستەیەك دابمەزرێنرێت بۆ چاودێریكردنی نرخی خۆراك و دەرمان لەناوخۆی عیراقدا.

ئەو پەرلەمانتارە ئاماژەی بەوەشكرد، ئەو دەستەیە كە خوێندنەوەی یەكەم بۆ پرۆژەیاسای دامەزراندنەكەی كراوە، پێویستە دەسەڵاتی تەواوی هەبێت بۆ پابەندكردنی سەرجەم لایەنەكان بە بڕیارەكانی حكومەتی عیراق.