دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند،  پێشوەختە دەیزانی جەنگی دژی ئێران کاریگەری لەسەر ئەنجامی هەڵبژاردنەکان دەبێت، هەروەها چاوەڕوانی دەکرد نرخی نەوت و بەنزین بۆ مەودایەکی کورت زۆر زیاتر بەرز بێتەوە.

سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، ئیدارەکەی کارێکی نایابی کردووە و تەنگەی هورمز بە کراوەیی ماوەتەوە، سەرەڕای ئەوەی دەیزانی جەنگ کاریگەری لەسەر هەڵبژاردنەکان دەبێت، بەڵام پەشیمان نییە لەو بڕیارە.

دۆناڵد ترەمپ جەختیکردوەتەوە، ئەگەر جارێکیتر دەرفەتی ئەوەی پێ ببرێتەوە، کە بڕیار لەسەر ئێران بداتەوە، هەمان بڕیار دەداتەوە،  چونکە بە وتەی ئەو رێگەدان بە ئێران بۆ دەستگەیشتن بە چەکی نەوەیی بە هیچ جۆرێک قبوڵکراو نییە و هیچ رێگەچارەیەکی دیکەیان لەبەرپێدا نەبووە.

سەبارەت بە پێشهاتە سیاسییە ناوخۆییەکان و ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی نیوەی خول، ترەمپ دەڵێت؛ "ئەگەر ناوی من لەسەر کارتەکانی دەنگدان بووایە، هەڵبژاردنەکه‌مان دەبردەوە".

ئاماژەی بەوەش کرد،  دیموکراتەکان پەیوەندییان پێوە کردووە و دەیانەوێت دەربارەی هەندێک بابەت گفتوگۆ بکەن، ئەمەش بە هەنگاوێکی باش دەزانێت و ئەگەری گەیشتن بە رێککەوتن لەگەڵیاندا هەیە ئەگەر نەیانەوێت تێکدەر بن، چونکە ئەوان بەرگریی لە تاوانباران دەکەن.

دوا بە دوای دۆڕانەکانیان لە هەڵبژاردنەکان، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لەگەڵ راوێژکارانی دەوروبەری و لە رێگەی پەیوەندی تەلەفۆنییەوە دەستی کردووە بە راوێژکردن سەبارەت بەوەی ئایا پیت هێگسێت، وەزیری جەنگی ئەمریکا لە پۆستەکەیدا بەردەوام بێت یاخود نا.

کەناڵی سی بی ئێسی ئەمریکی لە راپۆرتێکدا بڵاویکردوەتەوە؛ دۆناڵد ترەمپ دەیەوێت شکستەکەی بخاتە ئەستۆی وەزیری جەنگ و  ئادمیراڵ براد کوپەر، سەرۆکی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم) و ژەنەڕاڵ دان کەین، سەرۆکی دەستەی ئەرکانی هاوبەشی ئەمریکا، کە هەرسێکیان رۆڵی سەرەکییان هەبووە لە رێنماییکردنی جەنگی ئێراندا.

لە راپۆرتەکەدا ئەوەخراوەتەڕوو، دۆناڵد ترمپ پرسیاری کردوە ئاخۆ پێویستە وەزیری جەنگ لە پۆستەکەتدا بمێنێتەوە، چونکە پێیوایە بەهۆی سیاسەتی جەنگەوە، بەتایبەت جەنگی ئێران توشی شکست بوون لە هەڵبژاردنەکاندا.

ئاماژەی بەوەشکردوە، سەرۆکی ئەمریکا هێشتا بڕیاری کۆتایی لەسەر لادانی هێگسێست نەداوە، بەڵام تاوتوێی ئەو پرسەی کردوە.

ئەمەش لە کاتێکدایە پێش هەڵبژاردنەکانیش دیموکراتەکان هەوڵی لێسەندنی متمانەیان لە وەزیری جەنگدا دەدا و چاوەڕوان دەکرێت بەهۆی بەدەستهێنانی زۆرینەی رەها لە هەردوو ئەنجومەنی نوێنەران و پیراندا، ئەم هەوڵانەی دیموکراتەکان توندتر ببێتەوە.

لە وەڵامی ئەم دەنگۆیانەدا، ئانا کێلی، وتەبێژی کۆشکی سپی جەختی کردەوە کە ترەمپ "متمانەی تەواوی بە وەزیر هێگسێست هەیە و ستایشی کارە سەربازییەکانی لە ئێران و ڤەنزوێلا و هەوڵەکانی بۆ چاکسازی لە پێنتاگۆن کردوە.

راوێژکاری رابەری باڵای ئێران رایدەگەیەنێت، ئێران شكستێکی ستراتیژی بە سەرۆکی ئەمریکا گەیاند و ئەوەی رووبەڕووی وڵاتەکەی ببێتەوە باجەکەی دەدات.

موحسین رەزایی، راوێژکاری رابەری باڵای ئێران لە تۆڕی کۆمەڵایەتی 'ئێکس' پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا جەختیکردەوە، ئێران توانیویەتی شكستێکی ستراتیژی بە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بگەیەنێت.

راشیگەیاند، ئەو شکستە مەیدانییە چەند بەرەیەکی گرتووەتەوە، لەوانە گۆڕەپانی جەنگ و گەروی هورمز، هاوکات شکستێکی سیاسی بە واشنتۆن هێناوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، هاووڵاتیانی ئەمەریکا باجی دارایی و تێچووی جەنگەکانی دۆناڵد ترەمپیان داوە.

لە کۆتایی پەیامەکەیدا، موحسین رەزایی هۆشداریدا و رایگەیاند، "هەر لایەنێک رووبەڕووی ئێران ببێتەوە، باجەکەی دەدات؛ لە گۆڕەپانی جەنگەوە تاکو ناو ماڵەکەی".

چەک شومەر، سەرۆکی دیموکراتەکان لە ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا، داوای کۆتاییهێنانی بە جەنگی ئەمریکا دژی ئێران کرد و جەختی کردەوە،  کە گەلی ئەمریکا هۆکارە راستەقینەکانی پشت دەستپێکردنی ئەم جەنگە نازانن.

ئەمڕۆ چوارشەممە، دوای سەرکەوتنی دیموکراتەکان بەسەر کۆمارییەکاندا،  چەک شومەر لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ئەمریکییەکان نازانن بۆچی جەنگ دژی ئێران دەستی پێکردووە و پێویستە کۆتایی پێ بێت، دەشڵێت؛  ئەو رۆژانە رۆیشتن کە ئەنجومەنی پیران ملکەچی دۆناڵد ترەمپ بوو.

شومر یەکێکە لەو کەسایەتیانەی ئەمریکا بەردەوام دژی جەنگی ئێران بووە و رەخنەی لە نەبوونی ستراتیژێکی رون بۆ جەنگەکە گرتووە و ئیدارەی ترەمپی تۆمەتبار کردووە بەوەی وەڵامی پێویستی سەبارەت بە ئامانجەکانی کردارە سەربازییەکان و لێکەوتەکانی نەداوەتەوە.

لە نوێترین هەڵوێستیشیدا لە 28ی تشرینی یەکەمی رابردوو، شومەر جەختی کردەوە کە ئەم جەنگەی ماوەی هەشت مانگە بەردەوامە، پلانی رونی بۆ کۆتاییهێنان نییە، ئاماژەی بە بەرزبوونەوەی تێچووە ئابووری و مرۆییەکانی و کاریگەرییە راستەوخۆکانی لەسەر نرخی سوتەمەنی و گوزەرانی ئەمریکییەکان کرد.

ئەم لێدوانانە هاوكاتە لەگەڵ دانپێنانی دۆناڵد ترەمپو  جەی دی ڤانسی  جێگری، بەوەی  جەنگی ئێران یەکێک بووە لە هۆکارەکانی دۆڕانی کۆمارییەکان لە هەڵبژاردنەکانی نیوەی خولی کۆنگرێس، کە بووە هۆی سەرکەوتنی دیموکراتەکان و کۆنتڕۆڵکردنی هەردوو ئەنجومەنی نوێنەران و پیران.

جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، هۆکاری سەرەکیی دۆڕانی پارتی کۆمارییەکان لە هەڵبژاردنەکاندا، بەهۆی جەنگی ئێران و بەردەوامیی پاڵپشتیکردنیان بووە لە ئیسرائیل. 

ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە دۆناڵد ترەمپیش شەوی رابردوو دانی بەم راستییەدا ناوە و هاوڕابووە لەسەر ئەوەی کە هاووڵاتیان بەو هۆکارانەوە رویان لە دەنگدان بە دیموکراتەکان کردووە.

ڤانس رونیشیکردەوە، پاڵنەری سەرەکیی دەنگدەران بۆ پشتیوانیکردنی دیموکراتەکان، خواستی کۆتاییهێنان بووە بە جەنگ، روبەڕوبونەوەی بەرزیی تێچوی ژیان، هەروەها دروستکردنی گۆڕانکاری و پێداچوونەوە لە سروشتی پەیوەندییەکانی ئەمریکا لەگەڵ ئیسرائیل.

لە کۆتاییدا جێگری سەرۆکی ئەمریکا جەختی کردەوە کە هەمووان بە باشی هۆکاری شکستەکەیان دەزانن و هەر گفتوگۆ و باسێکی ڕاستگۆیانە سەبارەت بە دیاریکردنی رێباز و نەخشەرێگای داهاتووی پارتی کۆماری، دەبێت لە رەچاوکردنی ئەم خاڵانەوە دەست پێبکات و گۆڕانکاریی جدیی تێدا ئەنجام بپۆشێت.