پوتن دەرگای گفتوگۆی بەڕووی زیلینسکیدا داخست، سەرۆکی ئۆکراینیش هۆشداری دەدات روسیا بە ئاشکرا ئاشتی رەتدەکاتەوە.

ڤۆڵۆدیمیر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکرانین، لە کاردانەوەیەکدا بەرانبەر بە رەتکردنەوەی دیداری ڕاستەوخۆ لەلایەن ڤلادیمیر پوتنەوە، رایگەیاند: "بەداخەوە، لایەنی روسی جارێکی تر شەڕی هەڵبژاردووەتەوە و پوتن بە ئاشکرا نایەوێت کۆتایی بە شەڕ بێنێت".

زیلینسکی ئاماژەی بەوەشکرد، هەموو جیهان وەڵامەکەی ئەمڕۆی پوتنی بیست؛ ئەوەی دەرخست کە ئەو دەیەوێت بەردەوام بێت لە شەڕ".

جەختیشیکردەوە، ئەو هەڵوێستەی سەرۆکی روسیا دەبێتە هۆی "بێهیوابوونی زۆر کەس" لە سەرانسەری جیهاندا، بۆیە داوایکرد کە چیتر کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بێدەنگ نەبێت و "پەستانی زیاتر بخرێتە سەر روسیا" بۆ ئەوەی ناچار بکرێت بگەڕێتەوە سەر مێزی گفتوگۆ.

ئەم پەرچەکردارەی زیلینسکی لە کاتێکدایە کە شەڕی نێوان روسیا و ئۆکراین پێی ناوەتە ساڵی چوارەمەوە، سەرەڕای هەوڵە دیپلۆماسییەکان، تا ئێستا نەگەیشووەتە هیچ بەرەوپێشچوونێکی راستەقینە بۆ گەیشتن بە ئاشتی و کۆتاییهێنان بەو جەنگە.

بانكی نێودەوڵەتی پرۆژەكانی وەزارەتی ئاوەدانكردنەوەی هەرێمی پەسەندكرد و دوو پرۆژەی ستراتیژی رێگاوبان لەسەر قەرزی بانكی نێودەوڵەتی جێبەجێ دەكرێن.

وەزارەتی ئاوەدانكردنەوە و نیشتەجێكردنی هەرێم لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، بۆردی بانكی نێودەوڵەتی لە واشنتۆن قۆناغی یەكەمی پێدانی قەرزی بۆ عیراق پەسەندكرد كە بریتییە لە پێدانی قەرز بەبڕی 900 ملیۆن دۆلار بە عیراق، لەو چوارچێوەیەشدا پرۆژەكانی وەزارەتی ئاوەدانكردنەوەی هەرێمی بەبڕی  نزیكەی 80 ملیۆن دۆلار لە قەرزەكەدا پەسەندكراوە و بەوەش دوو پرۆژەی ستراتیژی رێگاوبان لە هەردوو پارێزگای سلێمانی و دهۆك لەسەر قەرزی بانكی نێودەوڵەتی جێبەجێ دەكرێن.

راشیگەیاندووە، پرۆژەكان پێكهاتوون لە فراوانكردنی رێگای سلێمانی-چەمچەماڵ-كەركوك، بەشی تاسڵوجە بۆ بانی مەقان بەدرێژی 50 كیلۆمەتر لەگەڵ فراوانكردنی رێگای گرشین-سحێلا بەدرێژی 22 كیلۆمەتر و دروستكردنی یەكتربڕی گرشین لەپارێزگای دهۆك.

لە بەرانبەر داواکارییەکەی سەرۆکی ئۆکراین بۆ ئەنجامدانی دیداری رووبەڕوو، سەرۆکی روسیا کۆبوونەوەکە بە بێسوود ناودەبات و مەرجی بۆ رێککەوتنی ئاشتی هەیە.

ڤلادیمێر پوتن، سەرۆکی روسیا ئەمڕۆ هەینی لە وەڵامی بانگەوازەکەی ڤۆڵۆدیمیر زیلینسکی سەرۆکی ئۆکراین بۆ ئەنجامدانی کۆبوونەوەیەکی راستەوخۆ رایگەیاند، "هیچ هۆکارێک بۆ ئەو کۆبوونەوەیە نابینم"، جەختیشیکردەوە کە تا رێککەوتنی ئاشتی ئامادە نەکرێت، کۆبوونەوەکە بێ سوود دەبێت.

پوتن ئاماژەی بەوەشکرد: "کۆبوونەوەی راستەوخۆ تەنها لە بەرژەوەندیی ئۆکرایاندایە بۆ ئەوەی پێشڕەوییەکانی هێزە چەکدارەکانمان رابگرن"، وتیشی: "پێویستە مەودا بدەین بە شارەزایان تا کار بکەن و چارەسەرەکان ئامادە بکەن، پاشان دەتوانین یەکتر ببینین".

سەرۆکی روسیا ئەوەشی خستەڕوو، بەخێرایی سەیری نامە کراوەکەی زیلینسکی کردووە و رایگەیاند: "هەرگیز رەتم نەکردووەتەوە چاوم بە زیلینسکی بکەوێت، بەڵام قبوڵ ناکەم فێڵ و فێڵبازی بکرێت".

پوتن دەشڵێت، زیلینسکی لە نامەکەیدا ئاماژەی بەوەداوە، ناتوانێت پابەند بێت بە دەرەنجامەکانی لوتکەی ئالاسکاوە، لە بەرانبەردا پوتن جەختیکردەوە، کە دەیەوێت "رێککەوتنەکانی ئاشتی هەمیشەیی بن".

لەلایەکی ترەوە، سەرۆکی روسیا رەخنەی لە هەڵوێستی ئۆکراین گرت و وتی: "ئۆکراین داوای چەک لە ئەمریکا دەکات، بەڵام نایەوێت دۆناڵد ترەمپ وەک گەرەنتی بۆ رێککەوتنەکە بمێنێتەوە".

لە کۆتایی لێدوانەکەیدا، ڤلادیمیر پوتن بە توندی جەختیکردەوە کە "شەڕی ئۆکراین کۆتایی نایەت تا روسیا نەگات بە ئامانجەکانی خۆی".

عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران لە میانی چاوپێكەوتنێكی تەلەفزیۆنیدا رایگەیاند، بیستویەتی دۆناڵد ترەمپ ئامادەیە كۆبوونەوەیەك لەگەڵ موجتەبا خامنەیی ئەنجام بدات و ئەو بابەتە رەتدەكەنەوە و پێویستە ئەوان واقعی بن.

عراقچی داوای لە ئەمریكا كرد، واقیعەكانی ئێران  رەتنەكاتەوە وشێوازی تێڕوانینی خۆی بۆ كاروباری ناوچەكە بگۆڕێت و پەیوەندیەكانی ئەمریكا و ئێران وەك هێزێكی هەرێمی و تەنانەت زیاتریش لە هێزێكی هەرێمی بگونجێنێت.

ئەوەش لەكاتێكدایە، رۆژی چوارشەممە دۆناڵد ترەمپ لە چاوپێكەوتنێكدا بە رۆژنامەی نیویۆرك پۆستی رایگەیاندبوو، ئارەزوو دەكات چاوی بە موجتەبا خامنەیی بكەوێت لە پێناو كۆتایی هێنان بە جەنگ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

وتەبێژی کرملن رایدەگەیەنێت، ڤلادیمێر پوتن لە ناوەڕۆکی نامەکەی ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی ئاگادارکراوەتەوە، هاوکات ئاماژە بەوە دەکات، لە ئێستادا هیچ پەیوەندییەکی راستەوخۆ لە نێوان روسیا و ئۆکرانیادا نییە.

دیمیتری پیسکۆف، وتەبێژی کرملن رایگەیاند، لە نوێترین لێدواندا رایگەیاند، نامەکەی سەرۆکی ئۆکراین خراوەتە بەردەم سەرۆکی روسیا؛ جەختیشی کردەوە، مۆسکۆ هیوادارە دانوستانەکان بۆ چارەسەرکردنی قەیرانی ئۆکراین دەستپێبکەنەوە.

پێسکۆف ئاماژەی بەوەکرد، هەڵوێستی کۆشکی سپی بەرانبەر پرسی ئۆکراین هاوشێوەی رابردوو "دژبەیەک"ـە و لەئێستادا هیچ پلانێک بۆ سازدانی کۆبوونەوە لە نێوان پوتن و ترەمپ لە ئارادا نییە، سەبارەت بە فەرەنساش رایگەیاند، پوتن پلانی بۆ پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ ماکرۆن نییە، بەڵام بۆ هەر دیدار و گفتوگۆیەک ئامادەیە.

هاوکات جێگری وەزیری دەرەوەی روسیا، لێدوانەکانی زیلینسکی بە بەڵگەی ناڕازیبوونی کیێڤ بۆ دۆزینەوەی چارەسەری ئاشتییەنە لەقەڵەمدا و رایگەیاند: "ئەم وتارەی سەرۆکی ئۆکراین بەرهەمی پشتیوانییەکانی بەریتانیا و ئەوروپایە کە دەیانەوێت کیێڤ بەو ئاڕاستەیەدا بەرن، کە گوایە توانای درێژەپێدانی شەڕی بۆ دوو تا سێ ساڵی دیکە هەیە